Uji pemahaman anda tentang Pewarisan melalui 15 soalan aneka pilihan SPM dengan huraian lengkap.
0 / 15 soalan
Soalan 1 daripada 15
Seekor tumbuhan bunga dengan genotip 'Mm' diperoleh hasil daripada kacukan baka tulen bunga merah (MM) dengan baka tulen bunga putih (mm). Apakah istilah genetik yang paling tepat untuk tumbuhan bergenotip Mm ini?
✓ Jawapan: D Heterozigot bermaksud individu yang mempunyai dua alel yang berbeza (Mm) untuk satu ciri pada lokus yang sama pada kromosom homolog. Homozigot pula bermaksud dua alel yang sama (MM atau mm). Tumbuhan Mm adalah hibrid — hasil daripada kacukan dua baka tulen yang berbeza genotip. 📖 11.1 Istilah Genetik — Homozigot, Heterozigot, Hibrid
Soalan 2 daripada 15
Mendel mengacukkan pokok kacang pis berbiji bulat (BB) dengan pokok berbiji kedut (bb). Semua generasi F1 adalah berbiji bulat (Bb). Apakah nisbah fenotip yang dijangka dalam generasi F2 apabila sesama F1 dikacukkan?
✓ Jawapan: A Apabila F1 (Bb × Bb) dikacukkan, segi empat Punnett menghasilkan genotip BB : Bb : bb dalam nisbah 1:2:1. Oleh kerana B adalah dominan, BB dan Bb menunjukkan fenotip berbiji bulat, manakala hanya bb berbiji kedut. Nisbah fenotip yang dihasilkan ialah 3 bulat : 1 kedut. 📖 11.1 Kacukan Monohibrid — Nisbah Fenotip F2 (3:1)
Soalan 3 daripada 15
Dua tanaman bunga liar heterozigot (Aa) dikacukkan sesama sendiri. Menggunakan segi empat Punnett, apakah genotip dan nisbah fenotip yang dijangka dalam generasi anak-anak?
✓ Jawapan: D Kacukan Aa × Aa menghasilkan genotip AA : Aa : aa dalam nisbah 1:2:1 (melalui segi empat Punnett). Dari segi fenotip, AA dan Aa sama-sama menunjukkan ciri dominan (kerana A dominan terhadap a), manakala hanya aa menunjukkan ciri resesif. Nisbah fenotip ialah 3:1. 📖 11.1 Segi Empat Punnett — Kacukan Monohibrid Aa × Aa
Soalan 4 daripada 15
Mendel mengacukkan kacang pis biji bulat kuning (BBKK) dengan biji kedut hijau (bbkk). Generasi F1 adalah BbKk (bulat kuning). Apakah nisbah fenotip dalam generasi F2 apabila sesama F1 dikacukkan?
✓ Jawapan: C Kacukan dihibrid F1 (BbKk × BbKk) menghasilkan nisbah fenotip 9:3:3:1 mengikut Hukum Pengaturan Bebas Mendel. Nisbah ini terdiri daripada: 9 bulat kuning (B_K_) : 3 bulat hijau (B_kk) : 3 kedut kuning (bbK_) : 1 kedut hijau (bbkk), apabila kedua-dua pasang gen bertindak secara bebas. 📖 11.2 Kacukan Dihibrid — Nisbah Fenotip F2 (9:3:3:1)
Soalan 5 daripada 15
Apakah yang dinyatakan oleh Hukum Mendel I (Hukum Segregasi) tentang cara alel diwariskan kepada generasi anak?
✓ Jawapan: C Hukum Mendel I (Hukum Segregasi) menyatakan bahawa setiap ciri dikawal oleh sepasang alel. Semasa pembentukan gamet (meiosis), pasangan alel ini berpisah sehingga setiap gamet hanya membawa satu alel sahaja. Hanya satu alel daripada setiap pasangan diwariskan kepada setiap generasi anak. 📖 11.1 Hukum Mendel I — Hukum Segregasi
Soalan 6 daripada 15
Seorang bayi dilahirkan dengan 47 kromosom akibat proses tak disjungsi kromosom ke-21 semasa meiosis. Apakah nama sindrom yang dialami dan apakah kriotip yang terlibat?
✓ Jawapan: B Sindrom Down atau trisomi 21 berlaku apabila kromosom ke-21 tidak berpisah semasa meiosis (tak disjungsi), menghasilkan gamet dengan kromosom ke-21 yang lebih. Zigot yang terbentuk mempunyai 47 kromosom (trisomi 21). Kariotip lelaki ialah 45+XY+1 dan perempuan ialah 45+XX+1. 📖 11.4 Kariotip Manusia — Tak Disjungsi dan Sindrom Down (Trisomi 21)
Soalan 7 daripada 15
Apakah perbezaan utama antara Sindrom Turner dengan Sindrom Klinefelter dari segi jantina dan kariotip kromosom individu yang terlibat?
✓ Jawapan: C Sindrom Turner (45, XO) berlaku pada perempuan yang hanya mempunyai satu kromosom X — ciri seks sekunder tidak berkembang normal. Sindrom Klinefelter (47, XXY) berlaku pada lelaki yang mempunyai kromosom X tambahan — ciri seks sekunder lelaki tidak berkembang dan sering tidak subur. 📖 11.4 Kariotip Manusia — Sindrom Turner (XO) dan Sindrom Klinefelter (XXY)
Soalan 8 daripada 15
Seorang ibu berkumpulan darah O (I^O I^O) berkahwin dengan seorang bapa berkumpulan darah AB (I^A I^B). Apakah kumpulan darah yang TIDAK mungkin dimiliki oleh anak-anak pasangan ini?
✓ Jawapan: A Ibu I^O I^O hanya boleh mewariskan I^O. Bapa I^A I^B hanya boleh mewariskan I^A atau I^B — bapa TIDAK mempunyai alel I^O untuk diwariskan, dan tidak boleh mewariskan I^A bersama I^B serentak. Oleh itu, anak-anak hanya boleh mempunyai kumpulan darah A (I^A I^O) atau B (I^B I^O), tetapi TIDAK boleh O atau AB. 📖 11.4 Kumpulan Darah ABO — Kodominan dan Pengiraan Genotip
Soalan 9 daripada 15
Apakah perbezaan antara talasemia minor dengan talasemia major dari segi genotip dan keterukan gejala penyakit?
✓ Jawapan: A Talasemia minor (pembawa, heterozigot) mempunyai satu alel resesif talasemia dan biasanya tidak menunjukkan gejala serius. Talasemia major (penghidap, homozigot resesif) mempunyai dua alel resesif dan mengalami gejala teruk seperti anemia kronik, mudah lelah, pucat, sesak nafas, dan perubahan tulang muka. Kedua-duanya diwarisi melalui autosom. 📖 11.4 Pewarisan Manusia — Talasemia Minor dan Major
Soalan 10 daripada 15
Seorang lelaki berpenglihat normal (X^N Y) berkahwin dengan seorang perempuan pembawa buta warna (X^N X^n). Apakah fenotip yang mungkin bagi anak-anak lelaki pasangan ini?
✓ Jawapan: C Gamet bapa: X^N dan Y. Gamet ibu: X^N dan X^n. Genotip anak lelaki yang mungkin: X^N Y (penglihatan normal) dan X^n Y (buta warna) — masing-masing dengan kebarangkalian 50%. Anak lelaki hanya memerlukan satu alel resesif X^n (pada kromosom X tunggal mereka) untuk menunjukkan fenotip buta warna. 📖 11.4 Ciri Terangkai Seks — Pewarisan Buta Warna (Rajah 11.19)
Soalan 11 daripada 15
Seorang bapa buta warna (X^n Y) berkahwin dengan ibu berpenglihat normal baka tulen (X^N X^N). Apakah fenotip semua anak-anak pasangan ini?
✓ Jawapan: A Gamet bapa: X^n dan Y. Gamet ibu: X^N dan X^N. Genotip anak perempuan: X^N X^n (semuanya pembawa, berpenglihat normal). Genotip anak lelaki: X^N Y (semuanya berpenglihat normal). Oleh itu, semua anak mempunyai penglihatan normal — anak perempuan sebagai pembawa dan anak lelaki sebagai normal. 📖 11.4 Ciri Terangkai Seks — Buta Warna Bapa × Ibu Normal Baka Tulen
Soalan 12 daripada 15
Seorang perempuan baka tulen normal (X^H X^H) berkahwin dengan seorang lelaki penghidap hemofilia (X^h Y). Apakah kemungkinan anak-anak perempuan pasangan ini menghidap hemofilia?
✓ Jawapan: A Gamet ibu: X^H dan X^H. Gamet bapa: X^h dan Y. Genotip anak perempuan: X^H X^h (semua adalah pembawa). Anak perempuan pembawa mempunyai satu alel dominan X^H yang menutup ekspresi alel resesif X^h, jadi mereka TIDAK menghidap hemofilia. Untuk menghidap hemofilia, perempuan memerlukan dua alel X^h X^h. 📖 11.4 Ciri Terangkai Seks — Pewarisan Hemofilia (Rajah 11.21)
Soalan 13 daripada 15
Apakah yang dimaksudkan dengan 'lokus' dalam konteks genetik dan kromosom?
✓ Jawapan: D Lokus ialah kedudukan atau lokasi spesifik sesuatu gen pada kromosom. Alel bagi gen yang sama sentiasa terletak pada lokus yang sama pada kromosom homolog. Manusia mempunyai kira-kira 25 000 gen dalam satu set kromosom haploid, setiap gen berada pada lokus yang spesifik. 📖 11.3 Gen dan Alel — Definisi Lokus pada Kromosom
Soalan 14 daripada 15
Dalam analisis pedigri keluarga untuk penyakit hemofilia, simbol kotak biru berisi penuh digunakan untuk lelaki penghidap. Apakah maklumat utama yang boleh diperoleh daripada analisis pedigri keluarga?
✓ Jawapan: B Pedigri keluarga ialah carta aliran yang menunjukkan perhubungan keturunan dan pewarisan ciri merentasi beberapa generasi. Analisis pedigri membolehkan ahli genetik mengenal pasti cara pewarisan (dominan/resesif, autosom/terangkai seks), mengenal pasti individu pembawa, dan membuat ramalan tentang kemungkinan pewarisan. 📖 11.4 Pedigri Keluarga — Tujuan dan Cara Analisis (Rajah 11.22)
Soalan 15 daripada 15
Apakah perbezaan antara Hukum Mendel I (Hukum Segregasi) dengan Hukum Mendel II (Hukum Pengaturan Bebas)?
✓ Jawapan: B Hukum Mendel I (Segregasi): pasangan alel bagi satu ciri berpisah semasa meiosis — setiap gamet hanya menerima satu alel. Hukum Mendel II (Pengaturan Bebas): dua pasang alel bagi dua ciri berbeza bergabung secara rawak semasa pembentukan gamet — alel bagi satu ciri tidak mempengaruhi pengagihan alel ciri lain. 📖 11.2 Hukum Mendel II — Perbezaan dengan Hukum Mendel I